Paragraaf majeure projecten

Doelstellingen uit het Coalitieprogramma “Samen zijn we Vlissingen”:

• Werken, leven, recreëren.
• Iedereen in Vlissingen voelt zich zo goed mogelijk en kan meedoen in de samenleving d.m.v. welzijn, sociale contacten en activiteiten.
• Welzijn voor iedereen.
• Versterken culturele infrastructuur.
• Onderzoeken kansen en mogelijkheden Machinefabriek.

Een deel van het project gaat over hoe we de organisatie rondom het beheer van accommodaties inrichten. Aan het einde van het project is dit slimmer en efficiënter geregeld.

• Programma 2: Aantrekkelijke stad (wonen, bouwen, cultureel erfgoed).
• Programma 3: Sociale samenhang (primair programma: onderwijs, sport, welzijn en cultuur).
• Programma 4: Bestuur (passen op het geld en samenwerken met inwoners en ondernemers).

• Nieuwbouw: We richten ons op het ontwikkelen en bouwen van nieuwe multifunctionele (sport)accommodaties. Daarbij houden we rekening met andere projecten, zoals de onderwijshuisvesting in het centrum van Vlissingen.
• Aanpassen en verduurzamen: Gebouwen die we willen behouden, passen we aan en verduurzamen we. We pakken achterstallig onderhoud aan en passen gebouwen aan als er andere of meer gebruikers komen.
• Verkoop of sloop: Gebouwen die niet meer gebruikt worden, niet rendabel zijn of door andere ontwikkelingen overbodig zijn geworden, worden verkocht of gesloopt. Dit gebeurt met een goed plan en begeleiding.
• Organisatie van het beheer: We richten de interne organisatie van het accommodatiebeheer opnieuw in. Denk aan structuur, personeel, financiën en werkwijze. Zo zorgen we dat we na het project klaar zijn voor goed beheer en onderhoud van het nieuwe bestand aan accommodaties.

• In 2026 zetten we de voorbereiding voor de bouw van een sportzaal in de machinefabriek voort
• In 2026 gaan we verder met de voorbereiding voor een nieuwe sporthal op de locatie Weyevliet. Bij de kadernota besloot de raad de realisatie van deze sporthal in tijd op te schuiven naar 2030.
  Nadere inzichten laten zien dat hierdoor de stichtingskosten, afhankelijk van de jaarlijkse kostenstijging, in 2030 fors oplopen. De huidige geraamde stichtingskosten, prijspeil 2025, bedragen in 2027 € 15,5 miljoen.
  Doorschuiven van de realisatie van sporthal Weyevliet betekent dat sporthal Baskensburg en 2 gymzalen langer open blijven. In dat geval hebben we € 6,2 miljoen extra nodig voor het herstellen van achterstallig onderhoud en onderhouds- en beheerkosten voor de komende 5 tot 7 jaar.
• Het overleg met de toekomstige en huidige gebruikers zetten we voort. 
• Met een aantal gebruikers maken we specifieke afspraken over het slimmer, beter en ook goedkoper inzetten van onze accommodaties; en/of het op termijn verhuizen naar een nieuwe accommodatie.

• In 2026 gaan we verder met het verbeteren van het beheer van gemeentelijke gebouwen. We willen dit doen op een slimme en efficiënte manier, bijvoorbeeld door te werken in teams of clusters. Zo zorgen we ervoor dat het beheer en gebruik van alle gemeentelijke accommodaties goed en overzichtelijk geregeld is.

• Voor de buitensportlocaties gaan we meer taken overdragen aan de gebruikers. Dit gebeurt in overleg met hen. De gemeente richt zich dan vooral op haar kerntaken en laat meer verantwoordelijkheid bij de gebruikers.

In 2026 bereiken we de volgende mijlpalen:

• Voor de sportzaal in de machinefabriek geldt dat het college inzet op:
  • Het VO (huiskamer van de stad)
  • Het beheer- en exploitatiemodel
  • De geraamde stichtingskosten, kostprijs dekkende huur en huurovereenkomsten
• Voor sporthal Weyevliet geldt dat we de uitvoering in 2026 verder voorbereiden. 
• In het eerste kwartaal van 2026 doen we een nulmeting. We kijken dan hoe de dienstverlening rondom het beheer van gemeentelijke accommodaties er op dat moment voor staat.
• In het derde kwartaal van 2026 zijn de eerste verbeteringen zichtbaar. Het beheer van gemeentelijke accommodaties hebben we dan slimmer en efficiënter georganiseerd.

Ontwikkelingen welke het project kunnen beïnvloeden

• We werken aan plannen voor de invulling en haalbaarheid van de Machinefabriek. Ook zijn er ontwikkelingen rondom de brede school.
• Er worden afspraken gemaakt over woningbouw. Daarbij kijken we ook naar locaties die vrijkomen en gebouwen die de gemeente niet meer nodig heeft.
• Het overzicht van het project kapitaalgoederen up to date werken we bij. We werken achterstanden weg en zorgen dat het beheer en onderhoud op orde is en blijft. 
• Er komt een besluit over het centraal organiseren van het beheer van gemeentelijke accommodaties. 

Risico's

• Er is soms onrust bij gebruikers en medewerkers. Daarom is goede en duidelijke communicatie erg belangrijk.
• Door ontwikkelingen in de markt kunnen er nieuwe kansen ontstaan om inkomsten te verhogen. Ze kunnen echter ook lager zijn.
• De kosten voor onderhoud stijgen. Ook nemen we maatregelen voor duurzaamheid. Deze ontwikkelingen volgen we goed en sturen bij waar nodig. 

Uitvoering begrotingsjaar

Wat wordt opgeleverd?

• Er ligt een afgerond advies klaar over wie de sporthal op de locatie Weyevliet mag gaan bouwen.
• Er is een eerste ontwerp gemaakt voor de sportzaal in de Machinefabriek.
• De resultaten van een enquête zijn gevalideerd. Deze uitkomsten helpen ons om de kwaliteit van de dienstverlening rondom gemeentelijke accommodaties te verbeteren.

Financiën

De eerder ingezette lijn wordt onverminderd voortgezet.

In 2030 is de herstructurering van het Scheldekwartier afgerond. Het Scheldekwartier is dan een levendig, duurzaam en maritiem stadsdeel, waarbij de rijke industriële geschiedenis voelbaar en beleefbaar is.
Het Scheldekwartier omvat circa 1.600 woningen, 35.000 m2 bruto vloeroppervlakte (b.v.o.) commerciële en niet-commerciële voorzieningen (waaronder een school), een nieuwe ontsluiting van de stad, een nieuwe dokbrug, nieuw aangelegde kades en een stadshaven. Daarnaast is ruime aandacht voor behoud en herontwikkeling van industrieel erfgoed.

Er wordt een gedifferentieerd woningbouwprogramma ontwikkeld, verdeeld over de verschillende deelplannen:

• Gestapeld: 1.131 eenheden waarvan 211 goedkoop/sociaal, 392 middenduur en 528 duur;
• Grondgebonden: 486 eenheden waarvan 94 goedkoop/sociaal, 253 middenduur en 139 duur;
• Totaal: 1.617 eenheden waarvan 305 goedkoop/sociaal, 645 middenduur en 667 duur.

Naast het woningbouwprogramma gaat de grondexploitatie uit van een programma van circa 34.650 m2 b.v.o. voor commerciële en niet commerciële voorzieningen inclusief het kindcentrum. Dat is als volgt verdeeld:

• Werken: 3.050 m2 b.v.o.
• Winkels/horeca: 2.975 m2 b.v.o.
• Zorgvoorzieningen: 12.000 m2 b.v.o.
• Recreatie, Leisure, cultuur, onderwijs: 16.625 m2 b.v.o.

Dit omvangrijke project, een nieuw hart van de stad, heeft relaties met alle 4 de programma’s (Leefbaarheid, Aantrekkelijke Stad, Sociale Samenhang en Bestuur). Daarbij moet gedacht worden aan:

• Woon- en werkomgeving die aansluit bij de ambities van Vlissingen als Delta Hotspot.
• Spil in het concept van de 'verbrede binnenstad', die zich uitstrekt van het Stationsgebied tot de boulevards. 
• Realisatie van een omvangrijk, duurzaam en toekomstbestendig woningbouwcontingent voor een verscheidenheid aan doelgroepen en gericht op zowel in- als doorstroming op de Vlissingse woningmarkt.
• Realisatie circa 250 duurzame sociale huurwoningen, onder meer gekoppeld aan verdunning elders in de stad.
• Bouw woonzorgcentrum Scheldehof met huisvesting voor senioren en zorgbehoevenden.
• Realisatie kindcentrum en sportzaal voor bewegingsonderwijs, aansluitend bij de toekomstbestendige onderwijsbehoefte.
• Areaaluitbreiding (35% van het Scheldeterrein wordt nieuwe openbare ruimte) als verbindende openbare ruimte tussen de woonwijken, Kenniswerf en het stadscentrum. De ruimtelijke structuur van de (binnen)stad wordt herstelt.
• Veilige leefomgeving waarbij in de inrichting van de openbare ruimtes fysieke en sociale veiligheid integraal mee ontworpen wordt, met kades als waterkerende functies en extra aandacht voor bodemsaneringen en niet-gesprongen explosieven tijdens de werkzaamheden.
• Verbeteren van de bereikbaarheid van de binnenstad door de realisatie van een oostelijke binnenstadsontsluiting via de Dokbrug, nieuwe parkeervoorziening in De Machinefabriek en kansen voor nieuwe vormen voor collectief en duurzaam vervoer. Rondom het Dok heeft de voetganger en fietser prioriteit in de inrichting van de openbare ruimte.
• Er ontstaan plaatsen voor diverse (culturele) evenementen in een setting die past in het stoere, maritieme Vlissingse DNA.
• Toevoeging van toeristische en recreatieve trekkers, gericht op het nagestreefde toeristische profiel van de stad middels de realisatie recreatiewoningen, stadshaven, evenementen, etc.

• Realisatie bouwprogramma conform programmering.
• Woonrijpmaken nieuwe openbare ruimte (gefaseerd).
• Bouwrijp maken percelen bouwprogramma (gefaseerd).
• Grondverkopen conform grondexploitatie.
• Voorbereiding en marktgang nieuwe deelplots woningbouw.
• Ruimtelijke procedures.
• Herbestemming Machinefabriek (parkeergarage, sportzaal, cultuurcluster, nader te bepalen functies).
• Herstellen kades en talud (Basaltkade, Koningsweg).
• Voorbereiding nieuwbouw kindcentrum.

Het Scheldekwartier wordt gefaseerd gerealiseerd in het projectgebied van in totaal circa 40 hectare. De gefaseerde realisatie betreft:

heden - 2029: diverse grondleveringen

heden - 2028: diverse werken bouwrijp maken

heden - 2030: diverse werken woonrijp maken

2028: oplevering herbestemming Machinefabriek

2030: oplevering Scheldekwartier

Netcongestie zorgt voor beperkingen voor de realisatie van nieuw programma. De netbeheerder heeft de verplichting tot het aansluiten van huisaansluitingen (woningbouw). Voor grootverbruik aansluitingen ten dienste van overige functies worden prioriteiten gesteld. Dit vraagstuk is volop in ontwikkeling maar kan vergaande gevolgen hebben voor het niet-wonen programma (Kindcentrum, Machinefabriek, ZeelandToren, Brugwachter) op het Scheldekwartier.

Op Rijksniveau zijn er volop ontwikkeling rondom het thema 'woningbouw'. Ingezet wordt op het versnellen van de woningbouw, met voor Zeeland nog de eigen opgelegde groeiambities vanuit het Zeeland 2050 perspectief. Echter zijn er ook onzekerheden die volgen uit bijvoorbeeld de Wet Versterking Regio Volkshuisvesting en de voortdurende onzekerheid rondom stikstof. De val van het kabinet vergroot de onzekerheid.

Voor het Scheldekwartier is een actuele risicoanalyse welke tweemaal per jaar wordt herijkt. De risicoanalyse vindt zijn vertaling in scenario 'laag' van de grondexploitatie. De meest voorname risico's zijn thans de volgende:

• lagere afzetsnelheid woningbouw percelen als gevolg van autonome trends of Rijksbeleid;
• netcongestie zorgt er voor dat voorzien programma anders dan wonen aanzienlijk kan vertragen in afzet en realisatie;
• realisatie van gelijksoortig woningbouwprogramma als op het Scheldekwartier voorzien is - met name middeldure appartementen - elders in Vlissingen, zorgt voor groeiende concurrentie van gelijksoortige woningproducten op de lokale en regionale afzetmarkt.
• ontwikkelpotentie van bouwblok 2A in relatie tot bedrijfscontour van Damen Yachting op de Eiland-locatie.
• Met de toename van het aantal bewoners in het plangebied nemen ook de risico's ten aanzien van bezwaar en beroep bij ruimtelijke procedures toe, waaruit vertraging kan volgen voor de afzet van gronden.

Aan de volgende deelprojecten wordt in 2026 uitvoering gegeven:

• realisatie van woningen op de projectlocaties Kop Keersluis, Koperslagerij, Touwslagerij, Singelkwartier en Nieuwe Post;
• ontwikkeling en realisatie commercieel- of maatschappelijk initiatief op projectlocatie De Brugwachter (2B);
• voorbereiding woningbouw projectlocaties Machinewerf, ZeelandToren, Scheldebocht;
• woonrijp maken diverse locaties Scheldewijk;
• realisatie en oplevering Parkeergarage De Machinefabriek en ontwikkeling cultuur- en sportcluster;
• realisatie aanpassingen infrastructuur De Willem Ruystraat ten behoeve van ontsluiting Parkeergarage De Machinefabriek en in relatie tot Kindcentrum Scheldekwartier;
• uitvoering geven aan de marktgang overige commercieel af te zetten ruimtes in de Machinefabriek;
• ontwikkeling en voorbereiding realisatie Kindcentrum Scheldekwartier;
• uitvoering en oplevering rehabilitatie Basaltkade;
• ontwerp en realisatie openbare ruimte kade en talud Koningskade / Willem Ruysstraat;
• doorlopen planologische procedures Scheldekwartier Dok Noord.

In 2026 worden de volgende deelprojecten opgeleverd:

• Touwslagerij (koopwoningen);
• Koperslagerij (koopwoningen);
• Kop Keersluis (koopwoningen);
• Parkeergarage Machinefabriek;
• Rehabilitatie Basaltkade.