Programma Sociale samenhang

1. De gemeente Vlissingen heeft een lagere sociaaleconomische positie (Sociaal Economische Status-Welvaart Opleidingsniveau en Arbeidsmarktdeelname-score: -0,117) ten opzichte van het gemiddelde (score: 0) in Nederland (SES-WOA score).
2. De eenzaamheid in de gemeente Vlissingen ligt hoger (55,8%) dan gemiddeld in Nederland (48,6%). Eenzaamheid kan aanzienlijke gevolgen hebben voor zowel de fysieke als mentale gezondheid van inwoners. 
3. Het aantal inwoners dat mantelzorg verleent in de gemeente Vlissingen, is gedaald van 16,4% naar 15,5%. Het potentieel aan mantelzorgers neemt af en het beroep op mantelzorgers neemt toe.
4. 21% van de volwassenen in de gemeente Vlissingen doet vrijwilligerswerk. Dit is lager dan het gemiddelde aantal in Nederland (23%). Het beroep op vrijwilligers neemt toe.

• Buurtteams Vlissingen 
• Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD)
• Gemeenschappelijke regeling Orionis Walcheren

1. In Vlissingen ligt de levensverwachting (80,3 jaar) ruim 1 jaar lager dan het Nederlandse gemiddelde (81,5 jaar).
2. De relatief lage gemiddelde sociaaleconomische status in Vlissingen (financiële welvaart, opleidingsniveau en recent arbeidsverleden) vergroot de kans op gezondheidsachterstanden onder inwoners. Mensen met een lagere sociaaleconomische status hebben vaker te maken met risicofactoren zoals roken, overgewicht en ongezonde voeding. Ook ervaren zij gemiddeld meer stress en mentale problemen, wat het risico op chronische aandoeningen verhoogt.
3. In Vlissingen neemt het aandeel inwoners van 18 jaar en ouder dat voldoet aan de beweegrichtlijn (minstens 150 minuten per week matig tot intensief bewegen) de afgelopen jaren af: van 53% in 2016 naar 49% in 2024.
4. In Vlissingen hebben inwoners van 18 jaar en ouder vaker dan gemiddeld te maken met overgewicht: 53,7% heeft een BMI (Body Mass Index) van 25 of hoger, tegenover gemiddeld 51,6% in Nederland.
5. Tussen 1990 en 2025 is sprake van een significante stijging van het aandeel kinderen en jongeren van 4 tot en met 17 jaar met overgewicht; in 2025 heeft 12,4% een BMI van 25 of hoger.
6. De zorgsector, de VNG en het ministerie van VWS hebben in juli 2025 een akkoord bereikt over het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). In het AZWA staat hoe we de zorg in de toekomst goed, betaalbaar en toegankelijk houden voor wie dat nodig heeft.

• Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) 
• Buurtteams Vlissingen

1. In het regeerakkoord ‘Aan de slag’ staat opgenomen: “Mensen die dat kunnen gaan zelf betalen voor hun huishoudelijke hulp. Huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo 2015 wordt daarom geschrapt met ingang van 1 januari 2029. Voor de mensen die niet zelf hulp kunnen regelen, blijft de gemeente daarin voorzien, waarbij geldt dat de beoogde besparing taakstellend is.” De invoering van deze voorgenomen maatregel vereist nog nadere wetgeving en parlementaire behandeling. Op dit moment bestaat daarom nog onzekerheid over de definitieve besluitvorming en de vraag of, en in welke vorm, deze maatregel daadwerkelijk per 1 januari 2029 zal worden ingevoerd.
2. Naar verwachting zal de eigen bijdrage binnen de Wmo in de toekomst meer inkomens- en vermogensafhankelijk worden. Het Rijk werkt momenteel aan de verdere uitwerking van deze maatregel. Besluitvorming hierover wordt in de loop van 2026 verwacht, waardoor de exacte gevolgen voor inwoners en gemeenten op dit moment nog niet volledig duidelijk zijn.
3. De combinatie van een toenemende vergrijzing (de prognose voor de gemeente Vlissingen is een stijging van 25,2% in 2025 naar 30,6% in 2040), een toenemende zorgvraag, een verwachte stijging van het Wmo-gebruik (van 4.400 gebruikers in 2023 naar 4.700 in 2027) en stijgende kosten zorgt voor grote financiële druk. De rijksbegrotingsstukken richting 2030 bevestigen dat de overheid blijft zoeken naar een balans tussen kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.
4. De verwachting is dat binnen het sociaal domein personeelstekorten de komende jaren toenemen. Op basis van een berekening van de Zeeuwse Zorg Coalitie (ZZC), is in 2030 binnen de sector zorg en welzijn in Zeeland een personeelstekort van 7.500 medewerkers.

• Buurtteams Vlissingen 

1. Het aantal jeugdigen in Vlissingen (18,7% ) dat jeugdhulp ontvangt, ligt hoger dan het landelijke gemiddelde (11,5%).
2. De kosten voor jeugdhulp zijn in 5 jaar tijd (2019 t/m 2023) met ruim 40% gestegen.
3. De gemeente Vlissingen vertaalt sinds 2024 de opdrachten uit de Hervormingsagenda Jeugd naar concrete keuzes voor ondersteuning van jeugdigen en gezinnen in de stad en dorpen met als belangrijke onderlegger de ontwikkeling van een Stevig Lokaal Team.
4. De gemeente Vlissingen werkt toe naar invoering van regionaal nieuw gecontracteerd jeugdhulpaanbod op 1 januari 2028, met als doel betere samenwerking tussen ketenpartners en effectievere en efficiëntere ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen.

• GR Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zeeland (inkooporganisatie jeugd Zeeland)
• Buurtteams Vlissingen

Landelijk is sprake van een sterke toename van dak- en thuisloosheid. Middels de Ethos-telling wordt dit voor Zeeland in kaart gebracht. Dak- en thuisloosheid heeft veel nadelig effect op de mentale gezondheid. 

1. 22% van de inwoners in Vlissingen geeft aan last te hebben van psychische klachten. Dit percentage is mogelijk een onderschatting omdat er een taboe rust op het praten over mentale gezondheid.
2. Volgens de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2024 van het RIVM vormt mentale gezondheid één van de grootste gezondheidsrisico’s voor de toekomst.
3. In Vlissingen is sprake van een toename van verward en/of onbegrepen gedrag. In 2022 werden bij het meldpunt Zorgwekkend Gedrag 18 niet-acute meldingen gedaan, in 2023 ging het om 30 meldingen en in 2024 om 40 meldingen binnen de gemeente Vlissingen.

• Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD)
• Buurtteams Vlissingen

1. Het percentage inwoners met een bijstandsuitkering steeg van 6,6% in 2024 naar 6,8% in 2025 en ligt daarmee 2,1 procentpunt boven het landelijk gemiddelde van 4,7%.
2. Het percentage huishoudens met geregistreerde problematische schulden daalde van 9,7% in 2024 naar 9,0 procent in 2025 en ligt daarmee 0,4 procentpunt boven het landelijk gemiddelde van 8,6%. Tegelijk laten 2 wijken duidelijk hogere percentages zien: in het Middengebied bedraagt dit 10,6% en in de Oude Binnenstad zelfs 12,9%. Hierdoor wordt zichtbaar dat het totale gemiddelde weliswaar daalt, maar dat er binnen de gemeente nog steeds wijken zijn met een aanzienlijk hoger percentage huishoudens met geregistreerde problematische schulden.
3. Het percentage huishoudens met een laag inkomen was in 2024, net zoals in 2023, 12% en ligt daarmee 3 procentpunt boven het Zeeuwse gemiddelde van 9%.

• Gemeenschappelijke regeling Orionis Walcheren

1. In het schooljaar 2025-2026 nam het aantal kinderen in het speciaal onderwijs met 6% toe ten opzichte van 2024. Tussen 2020 en 2024 nam het aantal vroegtijdig schoolverlaters toe met 16%.
2. Van de kinderen die in aanmerking komen voor Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) nam in 2025 63% daadwerkelijk deel aan VVE. Dit is lager dan het landelijk gemiddelde (85%). 
3. Activiteiten vanuit het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB), zoals schakelklassen en de zomerschool, worden goed bezocht. Het huidige OAB loopt tot 2027 en zal met betrokken partners geëvalueerd worden.
4. Samenwerking met onderwijspartners en partners in het sociaal domein wordt steeds belangrijker. Dit komt onder andere door landelijk beleid, zoals de invoering van de Wet van School naar Duurzaam Werk in 2026 en de ontwikkeling richting inclusief onderwijs, en door krapte op de arbeidsmarkt.
5. Uit het meeste recente PIAAC-onderzoek (onderzoek naar kernvaardigheden voor Werk en Leven 2023, gepubliceerd in 2025) blijkt dat circa 23% van de Nederlanders tussen 16 en 75 jaar moeite heeft met taal en/of rekenen. Basisvaardigheden, zoals lees-, reken- en digitale vaardigheden, zijn steeds belangrijker om zelfredzaam te zijn in het dagelijks leven.

• Buurtteams Vlissingen
• Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) 
• Gemeenschappelijke regeling Orionis Walcheren

Voor dit programma zijn geen investeringen opgenomen.