Algemeen

In deze begroting presenteren wij onze plannen voor 2027 en de financiële middelen die daarvoor beschikbaar zijn.

Wij bouwen verder aan een gemeente waar het prettig wonen, werken en leven is. Daarom maken wij bewuste keuzes die aansluiten bij onze ambities én binnen onze financiële mogelijkheden passen. In 2027 leggen wij extra nadruk op een veilige en leefbare woonomgeving, voldoende en passende woningen, een sterke lokale economie en een aantrekkelijke binnenstad. Andere belangrijke onderwerpen zijn: bereikbaarheid, duurzame mobiliteit, meer groen in de wijken, klimaatadaptatie en de overgang naar duurzame energie.

Vlissingen kent belangrijke sociaal-economische uitdagingen. Daarom zetten wij sterk in op kansrijk opgroeien, goede zorg en ondersteuning, gezondheid, sport, cultuur en bestaanszekerheid. Wij stimuleren dat inwoners actief kunnen meedoen in de samenleving en versterken de samenwerking met maatschappelijke organisaties, ondernemers en onderwijsinstellingen.

Ook werken wij aan een krachtige gemeentelijke organisatie die staat voor moderne en betrouwbare dienstverlening. Waar mogelijk betrekken wij inwoners bij nieuwe plannen en ontwikkelingen.

Vlissingen is nooit af. Met deze ambities zetten wij goede en concrete stappen naar een gemeente die klaar is voor de toekomst.

College van burgemeester en wethouders

Digitale presentatie
Voor deze begroting maken wij gebruik van een digitale rapportagetool. Hiermee kunnen wij informatie overzichtelijk presenteren en eenvoudig delen. De digitale versie van de jaarstukken is voortaan het uitgangspunt. Daarom is ook de vormgeving van de begroting hierop aangepast.

De digitale begroting staat op: https://vlissingen.begrotingsapp.nl/

Begrijpbare begroting
De gemeenteraad van Vlissingen wil de kwaliteit van de planning- en controldocumenten verder verbeteren. Deze documenten moeten korter, overzichtelijker en beter leesbaar zijn. Tegelijkertijd moeten zij het bestuur ondersteunen bij het sturen op hoofdlijnen. Ook moeten ze begrijpelijk zijn voor iedereen die ze gebruikt.

In 2023 is een nieuwe manier van presenteren afgesproken, samen met Argumentenfabriek. Het uitgangspunt is: minder tekst en meer uitleg met tabellen, grafieken en schema’s. Bij een aantal indicatoren ontbreken nog peilwaarden en streefwaarden. Deze vullen we bij een volgende begroting aan.

De programmabegroting bevat niet alle werkzaamheden van de gemeente. De focus ligt op belangrijkste maatschappelijke opgaven en de doelen die wij samen willen bereiken.

De kosten en opbrengsten staan niet per thema vermeld. Deze staan in het overzicht ‘Wat mag het kosten?’ per programma. In het hoofdstuk 'Financiële begroting' staan de kosten en opbrengsten per taakveld voor alle programma’s.

Per thema geven we aan hoeveel invloed de gemeente heeft op het behalen van de doelen. Dit doen we met een cijfer tussen 1 en 5:

1= Zeer klein, 2= Beperkt, 3= Redelijk, 4= Groot, 5= Zeer groot

Indeling van de Programmabegroting
Algemeen
In dit onderdeel staat informatie over de financiële situatie van de gemeente Vlissingen. De begroting begint bij de kadernota van 8 juli 2026. Daarnaast zijn alle wijzigingen verwerkt die door de raad zijn vastgesteld tot en met juli 2026. In deze begroting hebben wij de ontwikkelingen rond de aandelen van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH) nog niet verwerkt. Dit geldt ook voor de gevolgen van de afronding van het artikel 12-traject.

Programma's
In dit onderdeel staat het beleid van de gemeente beschreven. De programmabegroting bestaat uit 4 inhoudelijke programma’s:

• Leefbaarheid
• Aantrekkelijke stad
• Sociale samenhang
• Bestuur

Daarnaast zijn er 2 verplichte onderdelen:

• Algemene dekkingsmiddelen
• Overhead

Tot slot geven we een overzicht van de verplichte beleidsindicatoren.

Paragrafen
In dit onderdeel staan de verplichte paragrafen volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). We lichten hier een aantal onderwerpen toe:

• Lokale heffingen
• Weerstandsvermogen en risicobeheersing
• Onderhoud kapitaalgoederen
• Financiering
• Bedrijfsvoering
• Grondbeleid
• Verbonden partijen
• Wet open overheid

Daarnaast behandelen we een aantal brede thema’s die bij meerdere programma’s horen: 

• Majeure projecten
• Reserves en voorzieningen
• Taakstellingen

De paragraaf Wind in de zeilen nemen we vanaf deze begroting niet meer op in de P&C-documenten omdat we de raad hierover op afzonderlijke momenten  informeren.

Financiële begroting:
In dit onderdeel leggen we uit wat de kosten en opbrengsten zijn en hoe de financiële positie van de gemeente eruitziet.

Hieronder treft u een tabel aan met de analyse van de kadernota 2027 naar de programmabegroting 2027 en meerjarenramingen 2028-2030. Dit is een analyse op hoofdlijnen van de mutaties die na het opstellen van de kadernota 2027 zijn gemaakt.

TOELICHTING OP TABEL FINANCIELE ANALYSE:

Bij de kadernota 2027 is het volgende besluit (amendement) genomen:

1. Het positieve begrotingsresultaat 2027 met € 500.000 te verlagen en dit bedrag te bestemmen als dekking voor een verlaging van de OZB.
2. Het college op te dragen de OZB-percentages in de Begroting 2027 uit te werken naar:
   • 2027: 125%;
   • 2028: 123%;
   • 2029: 120%.
3. Het college op te roepen om bij de uitwerking van de Begroting 2027 de keuze te maken om de resterende dekking voor deze lastenverlichting te realiseren.

In de begroting hebben we een OZB inkomsten verlaging van de € 500.000 opgenomen. Dit heeft voor circa 50 % betrekking op de woningeigenaren en heeft voor 50% betrekking op de ondernemingen. Het uitwerken van een OZB tarief van 125% van het landelijk gemiddelde in 2027 naar een OZB tarief van 120% in 2029 is een besluit dat niet uitgevoerd kan worden.

Het sturen op een percentage van het landelijke OZB tarief is niet mogelijk. Dit gemiddelde is pas achteraf definitief vast te stellen en kan van jaar tot jaar sterk fluctueren. Het te betalen OZB-bedrag wordt namelijk bepaald door zowel het tarief als de WOZ-waarde. Daarnaast verschillen de ontwikkelingen van de WOZ-waarden sterk per gemeente. Een hogere of lagere stijging van de woningwaarden kan daardoor leiden tot een hoger of lager OZB-tarief, terwijl de gemeentelijke opbrengst gelijk blijft. Het percentage van Vlissingen ten opzichte van het landelijke gemiddelde kan hierdoor jaarlijks veranderen en daarom ook het percentage ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Kortom de invloed op het percentage van het landelijke OZB tarief is minimaal. We stellen voor om te sturen op de gemeentelijke belastingdruk per huishouden.

1.1.  Salarisbegroting 2027
De salariskosten vallen lager uit dan in de Kadernota 2027. Dat komt vooral doordat een deel van de formatie vanaf 2027 wordt betaald uit bijdragen van andere partijen zoals CDOKE. Het voordeel IKB zoals opgenomen in de kadernota 2027 valt € 500.000 hoger uit. In 2030 dalen de salariskosten verder.  Dit komt vooral doordat een aantal tijdelijke functies vervallen in 2030. In de begroting 2027 verhogen wij de thuiswerk- en reiskostenvergoeding conform de cao.

1.2.   Actualiseren afschrijvingen
We hebben de planning van de investeringen geactualiseerd. In de kadernota 2026 zijn de investeringen herijkt met als resultaat lagere afschrijvingskosten en verwerkt in begrotingssaldo. Vervolgens zijn die lagere afschrijvingskosten in de begroting 2026 ten onrechte nogmaals verwerkt in het begrotingssaldo.

1.3.  Renteberekening
We actualiseren de renteberekening op basis van de begroting 2027.
Voorheen lag bij de liquiditeitsberekening de focus vooral op de mutaties van de  investeringen, de grondexploitatie en reserves. Nu betrekken we alle geldstromen. Dat betekent dat we  bijvoorbeeld nu  ook alle geraamde toevoegingen en onttrekkingen voorzieningen meennemen maar ook ontvangen rijksbijdragen. Daarnaast is er sprake van een stijgend rentepercentage voor nieuw af te sluiten leningen van 0,4% (was 3,0% nu 3,4%)

1.4. Septembercirculaire 2025
In de kadernota hadden we op basis van de septembercirculaire 2025 een daling verwacht van € 1,3 miljoen. Die daling valt nu lager uit dan verwacht wat hier tot uiting komt in een voordeel. 

1.5. Reserve Sociaal domein
Voor Re-integratie bijdragen Orionis is ten onrechte een bedrag van € 445.000 twee keer onttrokken in 2030. Via 2^e Raadswijziging 2026 en via kadernota 2027. 

1.6. Indexeringen
Door actualisatie van de indexeringen is een voordeel ontstaan.

1.7. Boekhoudkundig herstel
De gemeenteraad heeft besloten de aanloopverliezen van de parkeerexploitatie Machinefabriek te verrekenen met de hiervoor ingestelde reserve aanloopverliezen. Bij de opstelling van de begroting 2024-2025 is ten onrechte een begrotingsvoordeel opgenomen . Dit herstellen we nu. Het hieruit voortvloeiende nadeel betreft uitsluitend een begrotingstechnische aanpassing en houdt geen verband met de exploitatie van de parkeergarage Machinefabriek. 

1.8. Individueel keuzebudget (IKB)
In de kadernota 2027 hebben we aangegeven dat het IKB 2 keer was geraamd en de salariskosten € 2 miljoen te hoog was geraamd. Bij het doorrekenen van de salarissen 2027 bleek dat de salariskosten dit niet € 2 miljoen was maar € 2,5 miljoen.

1.9. Marktgelden
In de begroting 2027 verlagen we de tarieven voor de staangelden.

1.10. Bouwleges
Op grond van de nieuwe prognose van de verwachte ontvangen bouwleges over 2027 stellen we de begroting bij. Het voordeel bedraagt  over 2027 € 600.000 .

1.11. ZEH afbouw doorschuiven
In plaats van in 2028 starten we in 2029 met de afbouw van het dividend. Het dividend eindigt in 2033. 

1.12. Verhogen opbrengst fiscaliseren
In de kadernota 2027 was in eerste instantie rekening gehouden met een opbrengst vanaf 2028 voor € 350.000. Inmiddels is het vervolgtraject verder uitgewerkt. Daardoor is de planning duidelijker en sluiten de ramingen beter aan op de verwachte praktijk. De invoering start in 2027. Dat jaar geldt als aanloopjaar. Daarom begroten wij voor 2027 een opbrengst van € 100.000. Vanaf 2028 is de hoofdmoot parkeerders gewend aan de situatie en is die daarmee regulier. Op basis van deze inzichten begroten wij vanaf 2028 jaarlijks € 550.000 aan opbrengsten. De opbrengsten volgen via naheffingsaanslagen, verkochte dagkaarten in de vergunninghouderzone en verhoogde opbrengsten op betaalde parkeerterreinen waar parkeerders door gewijzigde regels en goede handhaving naar uitwijken.

1.13. Rente Scheldekwartier doorschuiven
In de 2e herziening 2025 hebben we opgenomen dat we de grex Scheldekwartier niet in 2030, maar in 2031 afsluiten. Hierdoor schuiven we  de gefaseerde opname van de rente in onze begroting een jaar door.

1.14. Meer opbrengsten parkeervergunningen
Op basis van de gerealiseerde opbrengsten van de afgelopen jaren wordt deze raming naar boven bijgesteld. De werkelijke inkomsten blijken structureel hoger uit te vallen dan eerder werd verwacht.

1.15 GR Sociaal Domein
Het oprichten van de GR Sociaal Domein geeft vanaf 2029 een extra voordeel en verwerken we in de begroting 2027. 

In deze programmabegroting hebben we de financiële effecten van de meicirculaire 2026 verwerkt. In onderstaand overzicht zijn de mutaties uit de meicirculaire 2026 opgenomen. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij naar het online document van de meicirculaire 2026.

We verwerken de structurele effecten van de bestuursrapportage 2026 in de begroting 2027.

Zoals aangegeven in de kadernota 2027 actualiseren we de begroting van de GGD en enkele overige budgetten.

Op basis van de periodieke herijking  van de kostentoerekening zijn de kosten voor afval hoger. Dit  heeft direct gevolgen voor de afvalstoffenheffing omdat we 100% van de kosten doorrekenen.  Om de financiële impact voor onze inwoners te spreiden wordt er geadviseerd om dit stapsgewijs te realiseren.

Stichting Maritiem Museum Zeeland vervult een belangrijke rol in het culturele en toeristische aanbod van Vlissingen. Jaarlijks wordt de subsidie geïndexeerd. Als gevolg van reële kostenontwikkelingen (waaronder hogere personeelslasten, energieprijzen, digitalisering, opslag en materiaalkosten) is de subsidie niet meer toereikend. Deze hogere bijdrage is nodig om (zoals overeengekomen in de collectiebeheerovereenkomst) de gemeentelijke taken uit te voeren en kwaliteit te behouden.
Op dit moment loopt er een onderzoek naar de actualisatie van de collectiebeheerovereenkomst en de bijbehorende taken, afspraken en financiële kaders. We nemen hierom dit bedrag onder voorbehoud van dit onderzoek op.

De regionale samenwerking op het gebied van schoolveiligheid op Walcheren heeft de afgelopen anderhalf jaar een stevige basis gekregen. Deze samenwerking wordt door de gemeenten Vlissingen, Middelburg en Veere gezamenlijk voortgezet. Om ontwikkelingen tijdig te signaleren, partners te verbinden en preventief te kunnen handelen, blijft regionale regie noodzakelijk. De regionale coördinator schoolveiligheid vervult hierin een centrale rol door de uitvoering van het Convenant Schoolveiligheid Walcheren te ondersteunen, te coördineren en aan te jagen. Daarom wordt voorgesteld de functie structureel te behouden voor circa 0,6 fte, met een evaluatie na het eerste jaar. De kosten worden binnen de Walcherse samenwerking verdeeld volgens een vaste verdeelsleutel: 2/5 voor Vlissingen, 2/5 voor Middelburg en 1/5 voor Veere. Voor Vlissingen betekent dit een jaarlijkse bijdrage van € 30.000.

We voeren de motie 5.4.M01 afschaffen hondenbelasting uit: "Opdracht te geven het komende kalenderjaar de benodigde financiën te zoeken om de hondenbelasting per 1 januari 2027 af te schaffen."