5. Programma Sociale samenhang

Het sociaal domein in de gemeente Vlissingen staat inhoudelijk, financieel en organisatorisch voor grote uitdagingen. We hebben te maken met grote financiële tekorten, stijgende kosten, een toenemende vraag naar ondersteuning en een tekort aan arbeidskrachten die ook de inzet van beschikbare capaciteit binnen de gemeentelijke organisatie raakt. Kortom, we moeten meer en anders doen, met minder. 

In dit programma hebben we in 2025 de volgende mijlpalen gerealiseerd:

• Het Beleidsplan sociaal domein 2026-2031 is vastgesteld.
• De Lokale Inclusie agenda is vastgesteld. 
• De regiovisie Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang 2026-2030 is vastgesteld.
• Het Zeeuws Actieplan Dakloosheid 2026–2030 is vastgesteld. 
• De integrale verordening jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning 2026 is vastgesteld. 
• Het platform Wijvlissingen.nl is gelanceerd.
• De Doorbraakmethode is gestart om op een gestructureerde manier maatwerk te bieden waar de standaard (beleid, regels) tot ongewenste effecten en niet passende oplossingen leidt. De 1e Doorbraakplannen zijn opgesteld en uitgevoerd. 
• De ontwikkeling van een Stevig lokaal team is gestart.
• Zorgvernieuwing en kostenvermindering heeft blijvende aandacht gekregen. In 2025 heeft de focus gelegen op verbeteringen op data ondersteunend werken, ook in 2026 heeft dit prioriteit. 
• Er is geïnvesteerd in de samenwerking binnen de Vlissingse zorgdriehoek in de samenwerking tussen de partners in de aanvullende zorg, de sociale basis en Kerngezond Vlissingen. 
• Er is geïnvesteerd in preventie, vroegsignalering, laagdrempelige ondersteuning en activering in de woonomgeving van de inwoners. Dit is onder andere ingezet vanuit de GALA (Gezond Actief Leven Akkoord) -afspraken. Er is een breed collectief programma uitgevoerd op de thema's sociale basis, kansrijk opgroeien, vitaal leven en mentale gezondheid. Een voorbeeld hiervan is Welzijn op recept+. 
• Vanuit GALA (Gezond Actief Leven Akkoord) en IZA (Integraal Zorgakkoord) hebben we ingezet op Positieve gezondheid en het realiseren en implementeren van de ketenaanpakken vanuit de gemeentelijke IZA-opgaven. We zijn gestart met Kansrijke Start. 

We willen kinderen de kans bieden om zich optimaal te ontwikkelen en op te groeien tot zelfredzame inwoners met aandacht voor gezin, school en omgeving. 

Sport en bewegen zijn onmisbare pijlers voor een vitale en veerkrachtige gemeente Vlissingen. We hebben geïnvesteerd in de lokale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en de sociale basis met speciale aandacht voor de kracht van sport en cultuur als middel. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. Ook op het gebied van sport is Positieve Gezondheid het uitgangspunt geweest. Daaruit volgt de sportdoelstelling: het faciliteren en stimuleren van een actieve leefstijl door sport en bewegen, voor alle inwoners van de gemeente Vlissingen. Inwoners die door omstandigheden niet in staat zijn om dit zelf te doen hebben we hierbij geholpen.

Met het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) en het Hoofdlijnen Sportakkoord II zijn op landelijk niveau afspraken vastgelegd die vervolgens lokaal en regionaal zijn uitgerold. De uitwerking van deze afspraken gaat zorgen voor gezonde en vitale inwoners in de gemeente Vlissingen. Het Sportakkoord geeft de uitvoeringskaders voor ons sportbeleid.

Sinds 1 januari 2022 is de wet inburgering 2021 in werking getreden. Waar de verantwoordelijkheid en regie bij de oude wet inburgering 2013 lag bij de inburgeraar is die met de komst van de nieuwe wet verschoven naar de gemeente. Het doel van de wet inburgering 2021 is dat inburgeraars zo snel mogelijk meedoen in Nederland. De inburgeraar haalt het voor hem of haar hoogst haalbare niveau van de Nederlandse taal en volgt een duaal traject wat inhoudt dat naast het volgen van Nederlandse taallessen er zo snel mogelijk gestart wordt met (vrijwilligers)werk. 

Elke inburgeraar start zijn of haar integratie met het volgen van een taalcursus. Daarnaast is het belangrijk dat de inburgeraar zo snel mogelijk meedoet in de maatschappij en start met (vrijwilligers)werk wanneer het taalniveau dit toelaat. Er is ingezet op de begeleiding naar participatieactiviteiten in de buurt om contact te maken met de inwoners en deel uit te maken van onze samenleving.

Daarnaast hebben we, vanuit het fiche Impuls werkzoekenden van Wind in de Zeilen, geïnvesteerd op de inburgering en integratie van statushouders richting arbeidsmarkt (zie taakveld Werk en inkomensregelingen). 

Preventie en vroegsignalering hebben de focus in de aanpak en ondersteuning in het sociaal domein in de gemeente Vlissingen. We gaan uit van de eigen kracht van onze inwoners, de samenredzaamheid in de buurten en het normaliseren van ondersteuningsvragen. 

We willen dat inwoners omkijken naar elkaar, gezond en zelfredzaam zijn en zich veilig voelen in hun omgeving. Veel ondersteuningsvragen kunnen inwoners met elkaar en/of met vrijwillige inzet oplossen. Wanneer nodig, hebben we dit aangevuld met professionele inzet. De ondersteuning is in de woonomgeving van inwoners georganiseerd, waar mogelijk collectief en waar noodzakelijk individueel. Voor onze inwoners is de ondersteuningsinfrastructuur met een beperkt aantal partijen toegankelijk en overzichtelijk. 

Ook in 2025 is het principe Positieve Gezondheid de basis geweest voor de wijze waarop wij onze inwoners hebben benaderd. We hebben een brede benadering op de ondersteuningsbehoefte van de inwoners en dragen we bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan.

Inzet op preventie vanuit het plan van aanpak Brede SPUK 2024-2026
Met het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Hoofdlijnen Sportakkoord II zijn op landelijk niveau afspraken vastgelegd die vervolgens lokaal en regionaal zijn uitgerold. We ontvangen een Brede Specifieke Uitkering (SPUK) om diverse afspraken uit deze akkoorden ook uit te kunnen voeren. Dit hebben we gedaan vanuit het plan van aanpak Brede SPUK 2024-2026, dat bestaat uit de volgende thema’s:

• Kansrijk opgroeien;
• Mentale gezondheid;
• Vitaal leven;
• Sociale basis.

Het versterken van de sociale basis is daarbij een randvoorwaarde. We hebben ingezet op het versterken van het netwerk, grip op geldzaken en bestrijden van armoede van een inwoner. We hebben de kracht van sport, bewegen, cultuur en de omgeving als middel benut om aan andere opgaven te werken. We hebben nadrukkelijk de verbinding gelegd door de samenwerking actief op te zoeken en te stimuleren en opgaven integraal uit te werken.

Inzet van de GALA-afspraken is dat activiteiten elkaar zoveel mogelijk versterken. Het GALA is in samenhang met het Sportakkoord en het Integraal Zorg Akkoord uitgevoerd.

Collectieve inzet en laagdrempelige ondersteuning door Buurtteams Vlissingen 
Buurtteams Vlissingen biedt ondersteuning ter versterking van de zelfredzaamheid, de eigen kracht en het netwerk van onze inwoners, van 0 tot 100+ jaar en op alle leefgebieden, zoals vanuit Welzijn op Recept in samenwerking met huisartsen en ondersteuning aan mantelzorgers. Er is een preventief collectief aanbod uitgevoerd vanuit het plan van aanpak Brede SPUK 2024-2026 voor het voorkomen van ondersteuningsvragen, het activeren van inwoners en het bevorderen van de samenredzaamheid in de buurten.

Buurtteams Vlissingen vormt vanuit de sociale basis samen met de Kerngezondcentra en de aanvullende zorg de Vlissingse zorgdriehoek. Buurtteams Vlissingen staat dicht bij onze inwoners en zijn gemakkelijk benaderbaar. Het is erop gericht om samen met onze inwoners vragen op te lossen. Buurtteams Vlissingen heeft een groot netwerk met vrijwillige inzet en partners in en rondom het onderwijs en veiligheid. Mocht er toch meer nodig zijn bij ondersteuningsvragen dan is er een nauwe samenwerking tussen Buurtteams Vlissingen en de gemeentelijke toegang. De gemeentelijke toegang kan anderzijds ook een beroep op deze teams doen als de ondersteuning weer wat lichter kan of als iemand het weer zelf kan regelen.

Wij houden rekening met de menselijke maat door op een efficiënte en effectieve wijze te voldoen aan de wettelijke verplichtingen vanuit de Participatiewet, de schuldhulpverlening en het minimabeleid. 

Het belangrijkste doel is dat de aanvullende zorg (= ondersteuning binnen de Wmo) in de toekomst beschikbaar blijft voor onze inwoners en betaalbaar voor ons als gemeente. Vanuit het gedachtegoed van ‘reablement’ werken we eraan dat ouderen zo lang mogelijk zelfredzaam en zelfstandig thuis kunnen wonen en functioneren. Dit hebben we onder andere met behulp van ergotherapeuten gedaan. De aanvullende zorg is naast de Buurtteams en Kerngezond onderdeel van de ‘Vlissingse Zorgdriehoek’. Samen met onze strategische partners Naerebout Combinatie en Zeeuws Baken zorgen wij voor een toekomstbestendige zorginfrastructuur in Vlissingen waarbij de partijen elkaars aanbod versterken en onderling aanvullen. 

Vanuit onze wettelijke taak bekostigen wij als gemeente het Wmo vervoer. Hiermee willen wij zorgen dat inwoners kunnen (blijven) deelnemen aan het openbare leven. Met als belangrijk speerpunt het behouden en vergroten van zelfredzaamheid en zelfstandigheid voor inwoners. 

Jeugdhulp bestaat uit jeugdhulp ambulant, jeugdhulp met verblijf, jeugdreclassering, jeugdbescherming, Pgb Jeugd en coördinatie & beleid jeugd. 

Jeugdhulp levert al vele jaren inhoudelijk en financiële zorgen op. Deze zorgen worden in toenemende mate onhoudbaar. Dit maakt structureel ingrijpen noodzakelijk. 

Op Zeeuws niveau wordt het beleid gevormd op gezamenlijke beleidsthema’s. Deze thema’s worden mede bepaald door landelijke koersdocumenten zoals de Hervormingsagenda, het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, het IZA (Integraal Zorgakkoord) en het GALA (Gezond Actief Leven Akkoord). De gezamenlijke Zeeuwse ambities zijn vastgelegd in de Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028. 

Naast de Zeeuwse samenwerking op beleidsthema’s kopen de Zeeuwse gemeenten jeugdhulp samen in. De nieuwe aanbesteding voor 2028 en verder is Zeeuws in voorbereiding.

Op lokaal niveau hebben we geïnvesteerd in normaliseren, preventie, versoberen en voorkomen dat gekozen wordt voor herhaling of verzwaring van jeugdhulp met als doel de juiste inzet (inhoudelijk- en kosteneffectief). We zijn gestart met de ontwikkeling van een stevig lokaal team. Voor vastgelopen casuïstiek werken we met de doorbraakmethode. 

We geven in Vlissingen vorm aan de opgave die we hebben voor kwetsbare inwoners die (tijdelijk) gebruik moeten maken van beschermd wonen of maatschappelijke opvang. Dit doen we aan de hand van de ‘Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijk Opvang 2022-2025’ en de daaraan gekoppelde 'Uitvoeringsagenda Beschermd Wonen en Maatschappelijk Opvang 2022-2025’. 

Met Weer Thuis op Walcheren hebben we een belangrijke stap gezet voor kwetsbare inwoners waarvoor zelfstandig wonen niet vanzelfsprekend is. Samen met de woningcorporaties, de zorgaanbieders de toegang en Buurtteams Vlissingen zetten we via Weer Thuis vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid een volgende stap richting een inclusieve samenleving waarbij iedereen naar vermogen mee kan doen. We voorkomen dat mensen die uit zorg komen een te grote overgang doormaken naar zelfstandig wonen waardoor de kans groot is dat het mis gaat. We begeleiding als het ware een zachte landing in de wijk. 

In de regiovisie beschermd wonen en opvang hebben de Zeeuwse gemeenten met elkaar afgesproken de inhoudelijke transformatie van beschermd wonen en opvang te willen monitoren. De centrale monitor voor Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO) draait sinds juli 2025 en wordt in 2026 doorontwikkeld. 

GGD
Een groot gedeelte van de uitvoering van de Wet publieke gezondheid hebben we belegd bij de gemeenschappelijke regeling GGD Zeeland. De GGD geeft onder andere uitvoering aan de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding, medische milieukunde (waaronder PFAS-gerelateerde zaken) en psychosociale hulpverlening. Daarnaast zijn we verbonden aan de Zeeuwse Zorg Coalitie waarin de Zeeuwse gemeenten samenwerken met zorgaanbieders, verzekeraars en inwoners om de groeiende zorgkloof in Zeeland te dichten. Voor extra informatie verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden Partijen.

Samenwerking Medisch en Sociaal Domein in Vlissingen
Ook in 2025 hebben we ingezet op de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein. Binnen Kerngezond nemen we gezamenlijk de verantwoordelijkheid om de zorg en ondersteuning in Vlissingen toekomstbestendig te maken. Vanuit GALA (Gezond Actief Leven Akkoord) en IZA (Integraal Zorgakkoord) hebben we ingezet op Positieve gezondheid en het realiseren en implementeren van de ketenaanpakken vanuit de gemeentelijke IZA-opgaven. We zijn gestart met Kansrijke Start en Welzijn op Recept. 

Kansrijke start is voor ons onderdeel van het bredere thema Kansrijk Opgroeien. Met dit thema werken we aan: kinderen/jongeren de kans bieden om zich optimaal te ontwikkelen met aandacht voor gezin, school en omgeving. We hebben bijeenkomsten georganiseerd om het netwerk beter in kaart te brengen en samen te werken. Gezamenlijke deskundigheidsbevordering en casuïstiekbespreking maken hier onderdeel van uit. Voor Welzijn op Recept dragen we vanuit de lokale ervaringen bij aan het realiseren van een Zeeuwse keten. 

De Lokale Inclusie Agenda is vastgesteld. Dit is een verplichting die voortkomt uit de bekrachtiging van het VN-verdrag Handicap. Dit verdrag heeft als doel dat de wereld toegankelijk en inclusief wordt voor iedereen. Achterstanden die mensen met een beperking ervaren om volwaardig mee te kunnen doen, moeten worden weggenomen.

Voor dit programma zijn geen investeringen opgenomen.