3. Programma Leefbaarheid

• Uit cijfers en input van professionals concluderen we dat de overlast van mensen met "onbegrepen" gedrag toeneemt en dat de complexiteit en de impact van de overlast toeneemt.
• De gemiddelde leeftijd van bij jeugdoverlast betrokken jongeren is lager (tussen de 12-15 jaar) dan voorheen.
• Meer jongeren dan voorheen bezitten wapens (vooral steekwapens). Ook zijn ze vaker dan voorheen betrokken bij criminele handelingen.
• Overheden in Zeeland werken samen om hun besturen en organisaties weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit. 

• De aanpak van zorg en veiligheid, in het bijzonder de aanpak van personen met "onbegrepen" gedrag, kenmerkt zich door een casuïstische aanpak. Dit betekent dat veel partners uit de zorg- en veiligheidsdomeinen bij elkaar zitten om een specifieke casus te bespreken. Vanuit de oplossingen uit specifieke casussen moeten we komen tot meer algemeen toepasbare oplossingen die mogelijk al in preventieve zin kunnen leiden tot een daling van het aantal meldingen. Naast deze specifieke aanpak bespreken we ook integraal de lijst met personen met "onbegrepen" gedrag binnen een gemeente. Dit heeft als doel om een duidelijk beeld te hebben en te houden over de aard en omvang van de problematiek.
• De aanpak van jeugd en veiligheid in preventieve zin moet altijd zijn dat de boodschap een actueel probleem raakt en dat we de doelgroep ook daadwerkelijk bereiken met onze boodschap. Dit alles vanuit een Zeeuwse gemeentelijke aanpak.
• Bij de aanpak van jeugd en veiligheid in repressieve zin zoeken we samenwerking tussen zorg en veiligheid en de (ambulante) hulpverlening om het overlastgevende gedrag te stoppen en een barrière op te werpen voor het verder afglijden in de criminaliteit. We streven naar een integrale persoonsgerichte aanpak gericht op het oplossen van de problemen voor de individuele jongere.
• Het doel is om te komen tot een Zeeuwse aanpak op ondermijning. Zeeland is kwetsbaar in de beperkte beschikbaarheid van mensen in de uitvoering in relatie tot het grote gebied waar Zeeland voor verantwoordelijk is. Binnen een Zeeuwse samenwerking bundelen we de krachten en zetten we onze kennis en capaciteit gerichter in op een aantal fenomenen.

• In de komende beleidsperiode (2023-2026) een zichtbaar ingezette daling van het aantal overlastmeldingen van mensen met "onbegrepen" gedrag. 
  Beperkt (2): Gemeente fungeert als regievoerder, afhankelijk van externe partijen: Politie- en justitieketen, sociaal domein
• In de komende beleidsperiode (2023-2026) een zichtbaar ingezette daling van het aantal jeugdoverlastmeldingen
  Beperkt (2): Gemeente fungeert als regievoerder, afhankelijk van externe partijen: Politie- en justitieketen, jeugdzorg en aanverwante ketenpartners, scholen
• Een stijging van het aantal integraal opgepakte ondermijningszaken.
  Beperkt (2): Gemeente fungeert als regievoerder, afhankelijk van externe partijen: Politie- en justitieketen en aanverwante partners in de aanpak van ondermijning.

• North Sea Port
• Veiligheidsregio Zeeland
• Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland (RUD)
• Stadsgewestelijke brandweer (SGB)
• Buurtbedrijf B.V.
• Gemeentelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) (excl. jeugdhulp)

• Hoewel de stijging minder wordt, groeit het aantal elektrische voertuigen. Dit vraagt om robuuste laadinfrastructuur. 
• De provincie Zeeland introduceert een andere vorm van openbaar vervoer volgens de Regionale Mobiliteitstrategie.
• Snelle fietsen en andere lichte motorvoertuigen (zoals fatbikes) zorgen voor meer snelheid op fietspaden.
• Mobiliteitsarmoede neemt steeds meer toe door oplopende kosten voor vervoer. Een laagdrempelig verkeer- en vervoerssysteem, met veel verschillende vervoerskeuzen, is nodig.
• Klimaatadaptatie en het verzwaren van het elektriciteitsnet vraagt om meer ruimte in de openbare ruimte. Dit gaat vaak ten koste van ruimte voor verkeer.
• Deelmobiliteit (zoals deelfietsen, deelauto’s of deelscooters) is een opkomende trend met kansen en aandachtspunten.

• We verlagen op een aantal wegen de snelheid van 50 km/uur naar 30 km/uur en we streven naar minder parkeerplaatsen in het centrum ten behoeve van een natuurlijkere, groenere, klimaatbestendigere en gezondere leefomgeving.
• We zijn vlot bereikbaar van buitenaf per auto door een goede doorstroming over de A58, Sloeweg en Bossenburghweg. We kunnen vlot naar buiten met de fiets en zijn goed verbonden binnen Vlissingen door een sternet van hoogwaardige fietsroutes. We genieten van laagdrempelige en toegankelijke openbaar vervoerverbindingen en stappen vlot over naar andere vervoersmiddelen bij mobiliteitshubs. Hiermee zijn we fysiek en inclusief verbonden en is vervoer voor iedereen toegankelijk.
• We maken duurzame vervoerskeuzen aantrekkelijk met deelvervoer (deelfietsen en deelauto's) en elektrische laadpalen. Hiermee zijn we duurzaam verbonden en stimuleren we duurzaam vervoer.
• We stimuleren een sociale en gezonde leefomgeving door lagere gereden snelheden, minder blik op straat en meer ruimte voor comfortabel lopen en fietsen, groen en de beeldkwaliteit.

• We waarderen een aantal 50 km/uur-wegen af naar 30 km/uur. 
  Groot (4): Gemeente besluit over wegencategoriseringsplan.
• We streven naar minder parkeerplaatsen in het centrum.
  Groot (4): Deze beleidsvisie is reeds vastgesteld door de gemeenteraad in de Omgevingsvisie.
• We zijn vlot bereikbaar van buitenaf per auto.
  Redelijk (3): Gemeente zit aan de knoppen als het gaat om kleinere maatregelen. Het grootste obstakel, de kanaal- en spoorkruising Sloeweg, zal met hulp van provincie, ministerie en overige stakeholders moeten worden gerealiseerd.
• We kunnen vlot naar buiten met de fiets en we zijn goed verbonden binnen Vlissingen door een sternet van hoogwaardige fietsroutes.
  Groot (4): Gemeente besluit over hoofdfietsroutenetwerk en kan hoogwaardige fietsroutes inrichten met werk-met-werk.
• We genieten van laagdrempelige en toegankelijke openbaar vervoerverbindingen en we stappen vlot over naar andere vervoersmiddelen bij mobiliteitshubs.
  Redelijk (3): Gemeente is voor wat betreft openbaar vervoer afhankelijk van provinciaal beleid. 
• We maken duurzame vervoerskeuzen aantrekkelijk met deelvervoer (deelfietsen en deelauto's) en elektrische laadpalen. 
  Groot (4): Gemeente kan marktpartijen toelaten of stimuleren om deelvervoer of laadinfrastructuur aan te bieden of gemeente kan hier zelfs zelf een grote rol in gaan spelen door het zelf aan te bieden. 

• n.v.t.

Een circulaire economie is gericht op het langer in de productieketen houden van grondstoffen, met als doel een optimaal gebruik en hergebruik van grondstoffen, dus met de hoogste waarde voor de economie en de minste schade voor het milieu. Het circulaire beleid is momenteel in ontwikkeling en wordt in 2025 aangeboden aan de raad. Onderstaande ontwikkelingen hebben vooral te maken met huishoudelijk afval.

• Afvalverwerkers stellen hogere kwaliteitseisen aan herbruikbare afvalstromen die gemeenten leveren vanuit het huishoudelijk afval;
• Zeeuwse milieustraten worden toekomstbestendig gemaakt. Hierbij ligt niet alleen de focus op recycling maar ook op reparatie en hergebruik;

In 2040 heeft Vlissingen (uit de Omgevingsvisie) een nagenoeg circulaire samenleving doordat:

•  een inwoner van Vlissingen in 2050 geen huishoudelijk restafval meer heeft. Tussentijdse doelstellingen hiervoor zijn:
  •  een inwoner op korte termijn maximaal 100 kg huishoudelijk restafval per jaar heeft;
  •  65 procent van al ons huishoudelijk afval wordt in 2035 gerecycled.
•  we de bewustwording bij de consument vergroten om voedselverspilling te verminderen en producten zoals elektronica, textiel en meubels zo lang mogelijk hun waarde te laten behouden.
• de gemeentelijke organisatie in gebruik en inkoop volledig circulair is en haar consumptie met minstens 20% vermindert.
• wij ondernemers en organisaties stimuleren om grondstoffen en het aantal kilo's bedrijfsafval te verminderen.
• in 2040 circulair bouwen in Vlissingen de norm is: ontwerp, bouw, renovatie en sloop gebeuren vanuit de circulariteitsgedachte.

• Inwoners van Vlissingen hebben in 2050 geen huishoudelijk restafval meer. 
  Redelijk (3-4): Gemeente bepaalt inzamelsysteem, verwerkers bepalen o.a. kwaliteitseisen afvalstromen, afhankelijk van Europese en landelijk beleid + regelgeving.
• Bewustwording bij de consument vergroten. 
  Zeer beperkt/ beperkt (1-2): Gemeente kan via communicatiecampagnes bewustwording creëren, afhankelijk van producent en consument.
• De gemeentelijke organisatie is in gebruik en inkoop volledig circulair en haar consumptie is met minstens 20% vermindert.
  Redelijk (4): Gemeente kan zelf kaders stellen in haar inkoopbeleid.
• Wij stimuleren ondernemers en organisaties om grondstoffen en het aantal kilo's bedrijfsafval te verminderen.
  Zeer beperkt/ beperkt (1-2): Gemeente heeft geen taak bij het inzamelen van bedrijfsafval en besloot in 2024 haar inzameling van bedrijfsafval af te bouwen, gemeente kan ondernemers stimuleren via subsidies en bewustwording creëren via communicatiecampagnes bewustwording creëren, afhankelijk van producent en consument.
• In 2040 is circulair bouwen in Vlissingen de norm.
  Beperkt (2): Gemeente kan kaders stellen via beeld-kwaliteitsplan en omgevingsplan.

Gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland - GR. O.L.A.Z.

• Grondstoffenbeleid 2020-2024
• Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening Vlissingen 2022

• Netcongestie belemmert de verdere elektrificatie die nodig is om bedrijven, woningen en andere gebouwen van het aardgas af te krijgen.
• Om de samenwerking op energietransitie te bevorderen gaan de Zeeuwse gemeenten nauwer met elkaar samenwerken.
• Door klimaatverandering hebben we in toenemende mate last van hittestress, wateroverlast en behoefte aan vergroening van de stad en klimaatbestendig bouwen.
• Door stijgende energieprijzen worden inwoners die energiearmoede ervaren ondersteund met kleine energiebesparende maatregelen.
• In het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet is afgesproken dat Nederland meer inzet op kernenergie, we de uitfasering van gasgestookte cv-installaties schrappen en het stoppen met de salderingsregeling. 

• Op dit thema moeten de beleidsdoelen nog worden geformuleerd en kunnen dus nog niet hier worden opgenomen. In 2025 stelt het college het Programma toekomstbestendige leefomgeving vast na consultatie van de gemeenteraad en beginnen we met de uitvoering. In dit programma worden de belangrijkste beleidsdoelen voor klimaatadaptatie, energietransitie, milieu en circulaire economie opgenomen.

• Het vaststellen van het Programma toekomstbestendige leefomgeving
  Groot (5): Gemeente stelt zelf het beleid op en vast.

• n.v.t. 

In het onderstaande overzicht staan de in 2025 onderhanden kredieten. Wij verwachten dat de restanten op de kredieten voldoende zijn om de investeringen uit te voeren. Wanneer dit niet het geval is dan lichten wij dit toe (zie laatste kolom). In de kolom 'afsluiten' geven we aan of we de kredieten in het lopende jaar hebben afgesloten. Indien we hier niets vermelden, loopt het krediet nog door naar het volgende jaar. De overschrijdingen lichten we toe bij 11.8 Begrotingsrechtmatigheid, onderdeel investeringen.