10.4 Paragraaf financiering

De Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) heeft als belangrijkste uitgangspunten het bevorderen van een solide financieringswijze met als doel het voorkomen van grote fluctuaties in de rentelasten, het bevorderen van transparantie, het bevorderen van de kredietwaardigheid en het beheersen van renterisico's. Het beheersen van risico's uit zich concreet in de kasgeldlimiet, de renterisiconorm en het met een prudent karakter uitzetten van gelden en afsluiten van leningen. Daarnaast zijn gemeenten verplicht om een treasurystatuut te hebben. Het treasurystatuut van de gemeente Vlissingen is vastgesteld in 2020.

Het hulpmiddel om renterisico's op korte financiering te beperken is de kasgeldlimiet. Als referentiekader voor de bepaling van de kasgeldlimiet geldt het begrotingstotaal. Voor 2025 is dit percentage bepaald op 8,5%. Voor 2025 betekent dit een kasgeldlimiet van € 26,6 miljoen. De kasgeldlimiet is in 2025 niet overschreden.

In 2025 zijn er geen kasgeldleningen afgesloten.

Met de renterisiconorm wordt een kader gesteld om de opbouw van de leningportefeuille zodanig te spreiden dat het renterisico uit hoofde van renteaanpassing en herfinanciering van leningen in voldoende mate wordt beperkt. De doelstelling van de renterisiconorm is dat in enig jaar het bedrag voor herfinanciering of renteaanpassing niet hoger mag zijn dan 20% van het primaire begrotingstotaal. Bij de gemeentelijke financieringsplanning wordt aan deze norm voldaan.

Doorberekende rente
Conform het 'Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten' (BBV) moet er inzicht worden gegeven in de rentelasten, de financieringsbehoefte en de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend. Daarnaast is het verplicht dat de rentekosten aan de desbetreffende taakvelden moeten worden toegerekend met behulp van een (rente)omslagpercentage. Dit omdat de onderlinge vergelijking tussen gemeenten het uitgangspunt is voor aanpassingen van het BBV.

Op basis van het renteschema is de doorberekende rente over het verslagjaar als volgt:

De opgenomen geldleningen
Het saldo van de opgenomen leningen is in 2025 gedaald van € 81,7 miljoen naar € 69,6 miljoen. Er zijn geen  nieuwe leningen afgesloten en voor € 12,2 miljoen afgelost. De gemiddelde rente over de totale opgenomen leningenportefeuille was op 31 december 2025 2,6% (2024: 2,5%). 

De uitgegeven geldleningen
Het saldo van de uitgegeven geldleningen bedraagt per 31 december 2025 € 4,4 miljoen. Een stijging van € 1,0 miljoen als gevolg van aanvullende storting in startersleningen-faciliteit. 

Gegarandeerde geldleningen
In 2020 zijn de beleidsregels gemeentegarantie opnieuw vastgesteld. De risicoprofielen gaan van 1 (laag risico) naar 6 (hoog risico). Er zijn geen gegarandeerde leningen met profiel 6. In 2025 zijn er geen garanties opgevraagd. 

In 2025 is het totaal van de garanties gedaald. De grootste mutaties betreffen een toename bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw en een afname voor North Sea Ports. Het opgenomen bedrag voor zowel North Sea Ports als WarmCO2 is het totaal waarvoor de gemeente Vlissingen samen met de gemeente Borsele, gemeente Terneuzen en de Provincie Zeeland garant staat. 

De Gemeentelijke Hypotheek Garantie is volledig komen te vervallen. De betreffende garantie is voor het laatst verstrekt in 1994 en had een maximale looptijd van 30 jaar. In 2024 zijn daardoor alle nog lopende leningen onder deze garantie afgelost.

In het verleden gaf de BNG elke 2 weken een Economisch Beeld uit. De hierin vermelde rentevisie namen wij altijd over in de jaarrekening. In 2023 is de BNG hiermee gestopt en geeft ook geen rentevisies meer af. In de rentevisie vermelden we altijd de inflatiecijfers en de verwachte rentestijging of daling. Dit keer komen ze uit andere bronnen.

Ontwikkeling inflatie
De inflatie loopt sterk terug. In 2025 zette de daling verder door naar 2,8% in december. In Nederland wordt voor 2026 ongeveer 1,8% tot 2,4% inflatie verwacht (Bron www.indeflatie.nl CBS). 

Ontwikkeling rentepercentages
De afgelopen maanden (november 2025 - maart 2026) zijn de tarieven voor langlopende leningen redelijk stabiel rond de 3% gebleven (10-jaars lineair). Op dit moment is de markt aan het inventariseren wat de gevolgen zijn/kunnen zijn van de onrust en spanningen rondom de situatie Iran. Wat de gevolgen zijn voor de rentepercentages is op dit moment niet in te schatten. 

Algemeen
In de behoefte aan geldmiddelen voor de financiering van investeringsuitgaven wordt door de gemeente traditioneel voorzien door het aantrekken van langlopende vaste geldleningen. Hierdoor wordt geheel voldaan aan de kasgeldlimiet, wanneer door voldoende spreiding in de looptijd wordt gezorgd, ook aan de renterisiconorm. De volgende criteria worden gehanteerd:

• De financiering moet tegen de laagste kosten geschieden.
• Rekening moet worden gehouden met de renterisiconorm.

In 2025 zijn er geen nieuwe leningen aangetrokken.

Rapportages
In de begroting, de tussentijdse bestuursrapportage (indien daar aanleiding voor is) en de jaarrekening wordt gerapporteerd over de financiering.

Vanaf 17 december 2013 is het schatkistbankieren in werking getreden. Deze wet regelt dat de gemeente uitzettingen per kwartaal van kortgeld boven de 2,0 % van het begrotingstotaal alleen mag uitzetten bij de schatkist. 

Het bedrag dat wij op onze bankrekening mogen hebben staan, zonder dit verplicht bij het Rijk te moeten stallen, was € 6.256.360. Dit is het zogenaamde drempelbedrag (nr. 1). Per dag houden we bij of er een positief saldo op onze bankrekeningen hebben. Alle positieve bedragen samen delen we door het werkelijk aantal dagen van het betreffende kwartaal. Op die manier rekenen we het kwartaalcijfer op dagbasis (nr. 2 in het schema van de berekening) uit. Wij kwamen in 2025 niet boven het drempelbedrag uit. Daarmee hebben we de regels van het schatkistbankieren niet overtreden. Wij hebben in 2025 wel gebruik gemaakt van deze wet en gelden tijdelijk bij het Rijk gestald. Per 31 december 2025 hadden wij € 27,5 miljoen op deze rekening staan.

De berekening van de benutting van het drempelbedrag schatkistbankieren is als volgt:

In de Wet Hof zijn de Europese afspraken inzake het stabiliteits- en groeipact en het al bestaande Nederlandse budgettaire beleid vanaf 1 januari 2014 vastgelegd. De Wet HOF bepaalt onder andere dat het Rijk, de provincies, de gemeenten en de waterschappen een gelijkwaardige inspanning moeten leveren bij het op orde brengen van de overheidsfinanciën. De tekorten van de provincies, gemeenten en de waterschappen worden door de Europese Commissie meegeteld bij de berekening van het begrotingstekort. Dit begrotingstekort mag volgens de Europese regels niet meer dan 3% bedragen. Bij overschrijding van deze 3% norm kan er een sanctie volgen vanuit de Europese Commissie. Deze sanctie kan doorberekend worden aan degenen die een bijdragen aan het tekort hebben geleverd.

Elke gemeente heeft een individuele EMU-referentiewaarde. Dit EMU-saldo is het saldo van lasten en baten onafhankelijk of het exploitatie- of investeringsuitgaven en -inkomsten betreft.

De berekening van het EMU-saldo op basis van de jaarrekening 2025 is als volgt: